خانه        بایگانی

«حلقه سبز» برای من پر از تجربه نشده‌ها بود [یکشنبه، 19 اسفندماه 1386]

ابراهیم حاتمی‌كیا گفت: برای ساختن «حلقه سبز» در زمینه فنی تجربه‌نشده‌هایی برای من وجود داشت و در پی این بودم كه موقعیت‌ها و میزانسن‌هایم را چگونه بسازم كه تماشاگر آنها را به‌راحتی كشف نكند.
«ابراهیم حاتمی‌كیا» دو هفته پس از پایان مجموعه «حلقه سبز» در فیلم مستند پشت‌صحنه مجموعه، از برخی خاطرات این كار سخن گفت.
بنا بر گزارش فارس، در این مستند كه با نام مسیر سبز(ساخته امید نجوان) و با ارائه تصاویری از پشت‌صحنه سریال و نیز گفت‌وگوهایی در حین ضبط تصاویر و بعد از پخش سریال با تهیه‌كننده، بازیگران و عوامل فنی سریال همراه بود. حاتمی‌كیا با اشاره به جلوه‌های ویژه «حلقه سبز» گفت: این كار برای من تازگی داشت و مطمئنا مخاطب ما در سریال «حلقه سبز» بخش‌های عمده‌ای از كار را همین گونه كه هست می‌بیند ولی بقیه‌اش باید پنهان می‌شد كه برای پنهان شدن باید ظرافت و بیشتر صورت می‌گرفت و میزان دقت بالاتر می‌رفت.
وی گفت: آگاهانه در پی آن بودم كه ابتدای قصه سریال جنایی به نظر برسد و مخاطب نوعی فكر كند كه گویی تصویر ما از روح، ضمیر شخصی فرد است. در این قسمت‌ها می‌بینیم كه یك روح كه خودش نمی‌داند روح شده، بابت این ندانستن، نوعی احساس گناه یا عذاب وجدان -از این بابت كه به نظرش می‌آید كسی را كشته- همراه خود دارد؛ در اصل خودش را به این وضع دچار كرده اما تصور می‌كند كه اتفاقی خارج از خودش دارد اتفاق می‌افتد.
این كارگردان ادامه داد: این تفكیك صورت گرفته و روح نسبت به جسم تصوری پیدا می كند كه من زمانی را در حدود یك قسمت و نیم برای درآوردن این قضیه گذاشته بودم و آنگاه، شخصیت ما تازه می‌فهمید كه روح است و جسم نیست.
حاتمی‌كیا با اشاره به تلاش‌هایش برای ایجاد فرم بصری متفاوت در این مجموعه گفت: برای ساختن «حلقه سبز» تجربه‌نشده‌هایی برای من وجود داشت و در پی این بودم كه چگونه من موقعیت‌ها و میزانسن‌هایم را بسازم كه تماشاگر هم آنها را كشف نكند. مثلا شاید بگویند و من هم از ابتدا می‌گفتم كه ایجاد فرم بصری حلقه سبز موجود در فیلم كار سختی نیست، فقط یك حلقه است و ساختن آن كاری ندارد... اما عینیت‌بخشیدن به چیزی كه وجود خارجی ندارد و باید در كامپیوتر ساخته شود و فرم بگیرد، برای ما كلی وقت برد.

وی گفت: در این مسیر ابتدا آقای رضا فخاریه، یك چیزی از حلقه در ذهنش بود و من چیز دیگری. این كه حلقه بازیگوش باشد، تابع باشد، حلقه ذی شعور باشد یا بی‌شعور و... این‌ها هركدام یك نوع رفتار به حلقه می‌داد كه من اصلا به آن فكر نكرده بودم و به تدریج به آنها رسیدیم.
كارگردان «حلقه سبز» در مورد استفاده از قاصدك در روایت بصری این مجموعه گفت: قاصدك در فرهنگ ما خبرآور است. گویی از جایی دیگر می‌آید. از عالم معنا... انگار رمز و راز دارد. قاصدك با آن نرمش، كرشمه و نوع آمدنش، بی‌صدا آمدنش، بی‌وزن بودنش و... همیشه برای ما خبررسان بوده و من لازم داشتم با این احساس بازی كنم. این كه آیا وقتی روحی با یك قاصدك بازی می‌كند، می‌تواند وزنش را بازی دهد؟
وی ادامه داد: یكی از چیزهایی كه در «حلقه سبز» خوب جلوه كرد، همین قاصدك‌ها بود كه به‌ظرافت، طراحی شد و دقیق هم كار شد. البته من نمی‌دانم اهل فن نظرشان روی قاصدك‌های «حلقه سبز» چه خواهد بود، ولی من با عامه مردم نگاه می‌كنم واز آن‌ها لذت می‌برم. این احساس را دارم و فكر می‌كنم این قاصدك‌ها هم واقعی است هم غیر واقعی.
حاتمی‌كیا گفت: من هیچوقت عادت ندارم و نداشتم كه تكلیف موردی را در كارم به میز مونتاژ بكشانم اما سر ساخت این سریال، بنا به میزان استفاده‌ از جلوه‌های ویژه، بعضی وقت‌ها از این بابت به استیصال می‌رسیدم. مثلا وقتی كه در شمال كار می‌كردیم و تكیه زیادی بر اینگونه نكات بود، مجبور بودم از آقای فخاریه خواهش كنم كه به شمال بیاید و همان جا تست اولیه را بزند تا ببینم واقعا به جواب می‌رسد یا نه؟
وی در بخش دیگری از این گفت‌وگو، با اشاره به ویژگی‌های مختلف بازیگران فیلم، به تلاش یكی از بازیگران مجموعه اشاره كرد و گفت: سیروان اسدنژاد بازیگر نقش كوروش، شش، هفت ماه همین‌طور روی تخت خشك شده بود و فقط نفس می كشید. شاید شما بگوئید خب مگر سخت است؟ او یك بازیگر است و خیلی راحت می‌تواند زیر ماسك اكسیژن بخوابد و... اما واقعا اینگونه نبود، بارها هنگام تولید، می‌دیدیم به دلیل گرفتاری‌های صحنه، او پلك می‌زند، تكان می خورد و كلافه می‌شود. آن هم با توجه به این كه هر روز زیر یك گریم به‌شدت سنگین قرار داشت و حتی برای غذا خوردن و دستشویی رفتن مشكل داشت، چون وقتی گریم سنگین می‌شد نباید به چهره او دست می‌خورد.
حاتمی‌كیا گفت: ما برای این مجموعه به‌طور متوسط روزی ۱۰ ساعت تصویربرداری داشتیم اما من به‌عمرم آدمی به این حوصله ندیده بودم.
كارگردان «حلقه سبز» به فصل حساس حضور مادری كه قرار است عضو فرزندش را اهدا كند در بیمارستان اشاره كرد و گفت: این موضوع در زمان نگارش وساخت سریال به قدری پرقدرت بود كه ابتدا من را می‌ترساند. من می‌خواستم جست و خیز تخیلی خودم را داشته باشم و ناگهان به این مادر برخورد كردم كه او را به بیمارستان آوردند و من باید از او بهره می‌بردم و به این می‌رسیدم كه آیا برای آنها این امكان وجود دارد و قبول می‌كنند كه بچه‌ای را كه این وضع برایش ایجاد شده و دچار مرگ مغزی شده، این اهدای عضو در موردش صورت بگیرد؟
وی متذكر شد: راستش من ابتدا دیدم این صحنه خیلی سنگین است و همانجا وحشت كردم. حتی پیش‌بینی كردم سر میز مونتاژ شاید آن را حذف كنم و به تهیه كننده هم این را گفتم كه می‌ترسم مردم از این حجم فشار سنگین روانی اذیت شوند. در ادامه موقعیت شكل گرفت و آن خانم كه آمد این نقش را بازی كند، به قدری در این نقش خوب فرو رفت كه من دیدم هر رفتاری كه بروز می‌دهد، قشنگ است. دیدم وقتی قرآن را تفأل می‌زد، درست انجام می‌داد، راه می‌رفت درست راه می‌رفت، غم را خوب بروز می‌داد. به همین علت دیدم جریان غم و عظمت این لحظه آن‌قدر پرقدرت است كه من هیچ كاری نمی‌توانم بكنم جز این كه با این سیر جاری حركت كنم.
خالق «حلقه سبز» همچنین با اشاره به قرار گرفتنش در موقعیت مشابه گفت: با خود روی این فضیه فكر كردم و از خودم پرسیدم كه وقتی بال تخیل را رها كردم تا این سریال در ارائه حرفش نتیجه دهد و خودم دارم بابت این موضوع اهدای عضو، نوعی فرهنگسازی می‌كنم، آیا اگرروزی ببینم بچه‌ام در چنین وضعیتی قرار گرفته، به اهدای عضوش راضی می‌شوم؟ آنگاه بود كه تنم لرزید و احساس كردم فضای دنیا برایم تنگ شده است.
وی در این گزارش، در بخش‌های مختلف سریال، درباره مضمون تخیلی، چگونگی دستیابی به ایده، تولید مجموعه و... نیز توضیح داد و گفت: در حین تولید «حلقه سبز» حضور وزیر بهداشت (آقای لنكرانی) سرصحنه این سریال؛ برای ما یك نقطه‌ قوت بود.
در مستند «مسیر سبز» علاوه بر حاتمی‌كیا، افرادی چون محمد پیرهادی، سیما تیرانداز، مهدی حسینی‌وند، محمد قومی، سیروس عبدلی، محمد ساربان، داریوش پیرو، مهرداد جلوخانی، كارن همایون‌فر، سیروان اسد‌نژاد و حمید فرخ‌نژاد جلوی دوربین نجوان رفتند.